ديودار به كسر دال و سكون ياى مثناة تحتانيه و واو و فتح دال و الف و راى مهملتين اسم فارسى است و به عربى شجرة البق و شجرة الجن نامند و شايد اسمى مركب از هندى و فارسى باشد زيرا كه ديو به هندى شيء بزرگ عظيم را نامند چه درخت آن بسيار عظيم و بلند مىباشد و دار به فارسى به معنى چوب است و آن را به هندى چير نامند و ديودار نيز . ماهيت آن : درختى است بسيار عظيم و بلند و راست تا پنجاه و شصت ذرع و زياده هم و نصارى و جهاز را نان براى دول جهازات و ( غرابات ) « 1 » و كشتىهاى بزرگ به قيمت اعلى آن را مىخرند و دول جهازات عبارت از چوب راست بلندى است كه در وسط كشتى براى آويختن بادبان نصب مىكنند و چوب آن بسيار چرب و تند بو و طعم و رايحه روغن آن قريب به رايحه بارزد است اغلب كه بارزد روغن اين باشد و يا درختى قريب بدين و برگ آن اندك عريض طولانى نازك بىتشريف به قدر برگ ساذج و كوچكتر از آن و منبت آن اكثر سواحل دريا و ملك فنگ و از همان جا در بنگاله آمده با افراط شده و در هندوستان و شايد در دهكن هم باشد . طبيعت آن : گرم و خشك در سيّم و لبن آن كه دهن آنست در چهارم گرم و در سيّم خشك . افعال و خواص آن : رادع و محلل قوى اورام بارده و مسكن اوجاع و الم گزيدن هوام بارده و بهق ضماداً و آشاميدن ساييده خشب آن جهت فالج و لقوه و استرخا و سكته و صرع و اكثر امراض بارده دماغيه و عصبانيه و ريزانيدن سنگ گرده و مثانه و رفع اسهال بلغمى و فواق ريحى و تحليل رياح و نفخ شكم و دفع حميات بلغميه و بلغم فاسد و جلوس در طبيخ آن جهت قروح مقعده نافع . مضر ريه مصلح آن كثيرا و صمغ عربى و روغن بادام شيرين . مقدار شربت آن : تا يك درهم است . ضماد آن جهت تحليل خنازير و اكثر اورام بارده نافع است .

--> ( 1 ) . غرابه‌ها : ب